Czym jest kosztorys ślepy?
Kosztorys ślepy to dokument zawierający kompletny wykaz pozycji kosztorysowych - opisy robót, podstawy wyceny i ilości - ale bez jakichkolwiek cen. Kolumny “cena jednostkowa” i “wartość” pozostają puste (“ślepe”), a wypełnia je dopiero wykonawca składający ofertę. Kosztorys ślepy sporządza zamawiający na podstawie dokumentacji projektowej i przekazuje go wszystkim oferentom w identycznej formie.
W praktyce kosztorys ślepy to przedmiar robót ubrany w tabelę kosztorysową. Pokrewnym pojęciem jest kosztorys nakładczy, który dodatkowo podaje nakłady rzeczowe (robociznę w rbh, materiały, pracę sprzętu) dla każdej pozycji według katalogów KNR lub KNNR - wykonawcy zostaje wtedy tylko podstawienie własnych stawek i cen.
Do czego służy kosztorys ślepy w przetargach?
Podstawowa funkcja kosztorysu ślepego to zapewnienie porównywalności ofert. Gdy wszyscy wykonawcy wyceniają dokładnie ten sam zakres robót, w tych samych pozycjach i ilościach, różnice między ofertami wynikają wyłącznie z cen - a nie z tego, że każdy wykonawca inaczej zrozumiał zakres prac. Bez wspólnej podstawy jeden oferent uwzględni w wycenie izolację fundamentów, drugi ją pominie, a inwestor porównuje pozorne, nieporównywalne kwoty.
Korzyści dla zamawiającego są konkretne:
- porównanie pozycja po pozycji - widać, w których działach dany wykonawca jest drogi, a w których tani
- wykrywanie cen rażąco niskich lub zawyżonych - odstające ceny jednostkowe rzucają się w oczy na tle pozostałych ofert
- kontrola kompletności oferty - puste lub pominięte pozycje są natychmiast widoczne
- podstawa do rozliczeń - wypełniony kosztorys staje się załącznikiem do umowy i punktem odniesienia przy rozliczaniu robót, w tym zamiennych i dodatkowych
Dla wykonawcy kosztorys ślepy również jest korzystny: nie musi sporządzać przedmiaru samodzielnie, a odpowiedzialność za kompletność pozycji i poprawność ilości ponosi ten, kto dokument przygotował - czyli zamawiający. Dlatego tak ważne jest, aby przedmiar robót wykonał rzetelny kosztorysant.
Jak wygląda kosztorys ślepy - przykład
Tak wygląda fragment kosztorysu ślepego przekazywanego oferentom - z pustymi kolumnami cen:
| Lp. | Podstawa | Opis robót | Jedn. | Ilość | Cena jedn. | Wartość |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | KNR 2-02 | Ściany działowe z płyt g-k na ruszcie stalowym | m2 | 64,50 | … | … |
| 2 | KNR 2-02 | Tynki jednowarstwowe gipsowe wykonywane mechanicznie | m2 | 212,00 | … | … |
| 3 | KNR 2-02 | Gładzie gipsowe dwuwarstwowe na ścianach | m2 | 212,00 | … | … |
| 4 | KNR 2-02 | Dwukrotne malowanie farbą emulsyjną | m2 | 212,00 | … | … |
| Razem netto | … |
Każdy oferent otrzymuje identyczną tabelę i zwraca ją z wypełnionymi cenami. Zamawiający zestawia oferty obok siebie i porównuje zarówno kwoty końcowe, jak i poszczególne ceny jednostkowe.
Jak wykonawca wypełnia kosztorys ślepy?
Wykonawca wypełnia kosztorys ślepy, wpisując do każdej pozycji własną cenę jednostkową, a następnie wyliczając wartości (cena x ilość) i sumę końcową. Ceny jednostkowe kalkuluje na podstawie własnych kosztów: stawki roboczogodziny (w kosztorysowaniu zwykle 28-33 zł/rbh), cen zakupu materiałów, kosztów sprzętu oraz narzutów - kosztów pośrednich (60-75% od R+S) i zysku (8-14%).
Zasady, których wykonawca powinien się trzymać:
- Wycenić każdą pozycję. Pozycja pominięta lub z ceną zero może skutkować odrzuceniem oferty w zamówieniach publicznych, a w przetargu prywatnym - sporem przy rozliczeniu.
- Nie zmieniać treści dokumentu. Ilości i opisy pozycji pochodzą od zamawiającego; wątpliwości zgłasza się w pytaniach do postępowania, a nie przez samowolną korektę tabeli.
- Kalkulować realnie, nie “pod wynik”. Przerzucanie wartości między pozycjami (zaniżanie jednych, zawyżanie innych) wychodzi na jaw przy rozliczaniu robót obmiarowych i przy weryfikacji oferty.
- Zachować spójność narzutów. Te same wskaźniki kosztów pośrednich i zysku w całym kosztorysie - różne narzuty w różnych działach to sygnał ostrzegawczy dla sprawdzającego.
Kosztorys ślepy a kosztorys ofertowy
Relacja jest prosta: kosztorys ślepy po wypełnieniu cenami przez wykonawcę staje się kosztorysem ofertowym. To dwa etapy życia tego samego dokumentu - zamawiający przygotowuje szkielet (pozycje i ilości), wykonawca dodaje treść cenową (stawki, narzuty, ceny materiałów). Szczegółowo o strukturze i zawartości gotowego dokumentu piszemy w artykule kosztorys ofertowy - wzór.
Warto pamiętać, że po stronie zamawiającego równolegle funkcjonuje kosztorys inwestorski - sporządzany na tym samym przedmiarze, ale wyceniony przez zamawiającego na własne potrzeby (ustalenie budżetu i punktu odniesienia dla ofert). Trzy dokumenty, jeden przedmiar: inwestorski dla zamawiającego, ślepy dla oferentów, ofertowy jako wynik wyceny wykonawcy.
Potrzebujesz kosztorysu?
Przygotowujemy przedmiary robót i kosztorysy przetargowe - w tym kosztorysy ślepe do zbierania porównywalnych ofert oraz analizy złożonych ofert wykonawców. Planujesz przetarg lub zbierasz oferty na budowę czy remont? Skontaktuj się z nami - bezpłatna wycena w 24h, realizacja w 3-7 dni roboczych.
Wątpliwości, jaki kosztorys wybrać? Rozwieje je krótki quiz porównujący typy kosztorysów.
